Filmlerde Hekimlik

Hatice Şahin

[email protected], Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi Anabilim Dalı

Burcu Arslan

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

Enes Alptekin Canlı

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

Berfu Kamburoğlu

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

Aybeniz Özer

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

Şefika Ceren Türe

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

Giriş ve Amaç: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi mezuniyet öncesi eğitim programı kapsamında 2004 yılından beri özel çalışma modülleri (ÖÇM) uygulaması sürdürülmektedir. Özel çalışma modülleri öğrencilerin ilgi duydukları bir alanda, küçük gruplar halinde, öğrencinin aktif olarak yer aldığı ve bir öğretim üyesinin rehberliğinde yürütülen uygulamalardır. İkinci ve üçüncü sınıflar için düzenlenen ÖÇM’ler, tıbbı doğrudan ve dolaylı olarak ilgilendiren konuların işlenmesi ile öğrencileri klinik döneme daha donanımlı olarak hazırlamaktadır. 2016-2017 eğitim öğretim döneminin ilk ÖÇM uygulamalarından biri de “filmlerde hekimlik” konulu uygulamadır. Sinema filmleri öğrencilere iletişim becerilerini öğretmede yazılı senaryolardan ve simülasyonlardan daha etkilidir. Bu ÖÇM ile sinema filmleri kullanılarak öğrencilerde hekimlerin hasta, hasta yakını ve meslektaşları ile iletişim becerilerinin artırılması amacıyla sinema filmlerinin kullanılması ve öğrencilerde iletişim becerileri hedefleri hakkında farkındalık yaratmak amaçlanmıştır.

Bu çalışmada sekiz haftalık ÖÇM dönemindeki çalışmalar tanıtılacak ve öğrencilerin iletişim becerileri açısından edindikleri kazanımlar hakkında bilgi verilecektir.

Yöntem: Bu çalışma 29 Eylül-9 Kasım 2016 tarihleri arasında ÖÇM uygulamasına katılan 5 öğrenci ile yürütülmüştür. Sekiz hafta olan ÖÇM uygulamasının ilk haftasında öğrenciler ile tanışılmış ve ÖÇM uygulamasının amacı ve yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Sonraki haftalarda her öğrencinin hekimlikle ilgili izlediği bir filmden iletişim becerileri ile ilgili not ettiği gözlemleri tartışılmış, filmlerden fragmanlar gösterildi ve iletişim becerileri hedefleri ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Öğrencilerin tartışma oturumlarına hazırlanmasında şu strateji izlenmiştir. Öğrenciler ile bir haberleşme grubu oluşturularak herkesin bulduğu filmlerden haberdar olunması ve farklı filmlerin bulunması sağlanmıştır (film avcılığı). İzlenilen filmlerin iletişim becerileri bakımından önemli olan fragmanları dakikaları ile not edilmiştir. Ayrıca herbir film için standart bir form kullanılarak filmin künyesi hakkında da bilgi derlenerek arşiv olanağı yaratılmıştır.  

Bulgular: Özel Çalışma Modülü uygulaması boyunca hekimlik ve iletişim ile ilgili toplam 17 sinema filmi bulunmuş, incelenmiş ve buradan iletişim becerileri hedefleri irdelenmiştir. Herbir filmden 3-10 dakikalık ortalama 5 fragman tartışma için belirlenmiştir. Film fragmanlarında özellikle öğrencilerin dikkatini çeken ve tartışmaya açtıkları iletişim becerileri başlıkları; etkin dinleme, sözsüz iletişim, sözlü iletişim, açık iletişim, empati, hasta perspektifi, çocukla iletişim, ergenle iletişim, yaşlı hastayla iletişim, cinsel öykü alma, hasta yakınları ile iletişim, meslektaşlarla iletişim, hekim olan hasta ile iletişim, kötü haber verme, anksiyöz hastayla iletişim, agresif hasta ile iletişim, işitme kaybı olan hasta ile iletişim, şiddet ve iletişim, engelli hasta ile iletişimdir. Öğrenciler geribildirimlerinde ÖÇM uygulamasına yönelik olumlu görüşler belirtmişlerdir. Geribildirimlerde belirttikleri bazı konular şunlardır; “ÖÇM uygulaması sonraki blokta işleyeceğimiz simüle hasta uygulamasına hazırlanmayı sağladı, yaşam içinde iletişime yararlı oldu, bakış açımızı genişletti, öğrenmede farklı bir yaklaşım kazandırdı”.

Sonuç: Özel çalışma modülünün özellikle iletişim becerileri dersi almayan öğrencilerle yürütülmesi bu uygulamanın daha da etkin olmasını sağlamıştır. Ayrıca herbir filmle ilgili iletişim becerileri hedefinin tartışılması sonrasında “bu filmi izleyin çünkü; ……..” cümlesinin oluşturulması öğrencilerin film üzerinden analizlerini de görünür hale getirmiştir. ÖÇM uygulamasının ikinci aşaması Şubat 2017 tarihinde başlatılacaktır.

Özel çalışma modülü deneyimi öğrenci sorumluluğunda iletişim becerileri hedeflerinin bulunmasında ve tartışılmasında yararlı olmuştur. Tıp öğrencilerinin iletişim becerilerini daha etkin öğrenmesi için bu uygulamanın tüm sınıfı içine alacak biçimde düzenlenmesi gereklidir.

Anahtar Kelimeler

özel çalışma modülü, tıp öğrencisi, iletişim becerileri