Akran Değerlendirmesinin Öğrenci Sunumu Temelli Alan Seçmeli Derslerde Kullanımının Tartışılması

Yekbun Adıgüzel

[email protected], Altınbaş Üniversitesi

Giriş: Seçmeli derslerde kullanılabilen bir yöntem olarak öğrencilerin belirli bir konu ya da belirli bir disiplin alanında konu anlatımı ya da makale sunumu yapması öğrenci merkezli eğitim için uygun olabilecek bir yöntemdir.  Ancak, sunumların konu içerik ve kapsamlarının, sunumu yapan öğrenci ve de diğer öğrenciler tarafından ne düzeyde anlaşıldığı ölçümü yapılmadıkça, bu yöntemin başarısı da ölçülmemiş, değerlendirme tamamlanmamış olmaktadır diye düşünüyoruz. 

 

Amaç: Burada, öğrenci sunumu temelli derslerin, sunum yapma ve ders devamlılığı kriteri ile birlikte ancak sunum tekniklerini kullanma becerisi merkeze alınmadan değerlendirilmesi konusunda bir öneri getirmek hedeflenmiştir.  Bu amaçla, bu tip derslerde yapılan öğrenci sunumlarının akran değerlendirmesine tabi tutulması ele alınacaktır. 

 

Yöntem: Sunulacak konu veya makaleler, dersten sorumlu öğretim üyesinin de onayı ile belirlenmektedir.  Sunumların ardından, öğrencilerden dinledikleri sunumu özetlemeleri ve özetlerinin sonunda da, sunumu yapan öğrencinin yanıtlaması için sunum konusu ile ilgili teknik bir soru sormaları istenmektedir.  Özetler sorularla birlikte sunum yapan ilgili öğrenciye iletilmektedir.  Onlardan, özetleri okuyup, ‘çok iyi’ ve ‘çok kötü’ arasında 5 kademede değerlendirmeleri ve soruları da yanıtlamaları istenmektedir.  Bu akran değerlendirmesinin sonuçlarının notlarına yansımayacağı öğrencilere ders başında belirtilmiştir.

 

Bulgular ve sonuç: Yöntemde belirtildiği şekilde uyguladığımız akran değerlendirmesinin iki amacı vardır.  İlki, öğrencinin, kendi yaptığı sunumu akranlarının nasıl özetlediğini görüp onları değerlendirmesidir.  Diğeri, sınıf genelinin konuyu özetleme düzeyinin, sunum yapan öğrencinin bilgi aktarma başarısı konusunda refleksiyon oluşturmasıdır.  Ancak, akran değerlendirmesi güvenilirliği düşük bulunmuştur çünkü değerlendirmeye alınmayacağı önceden belirtildiği halde öğrencilerin çoğunluğu akranlarını ‘çok iyi’ olarak değerlendirmiştir.  Bunu aşmak için, öğrencilere verilecek “akran değerlendirmesinin değerlendirmeye alınmayacağı” bilgisinin, değerlendirmenin amacını da açıklayan daha kapsamlı bir ön-bilgi ile desteklenmesi düşünülmektedir.  Öğrencilerde bunun farkındalığı yaratılabildiği takdirde bile, sunumların eşdeğer zorluk derecesine sahip olması gereklidir.  Aksi durumda, akran değerlendirmelerine sunum konularının kapsamları ve zorluk dereceleri entegre edilmelidir.  Sunumu yapılacak konularının zorluk düzeylerinin benzer olması sağlandığı takdirde ise, yine de, değerlendirmeyi yapan öğrenci(ler)in konuya hâkimiyet düzeyleri genel olarak ya da konu bazında değişken olabilecektir.  Bu farklılıkların akran değerlendirmelerine yansıması muhtemeldir.  Bu konuda, sunumların zorluk derecelerinin dinleyici öğrenciler açısından ne düzeyde olduğunu anlamak için, sunumun ardından tüm öğrencilerin bu konuda bir değerlendirme yapması gerekmektedir.  Bu değerlendirmede, öğrencilerden, sunumu, sunum içeriğinin zorluğu bakımından değerlendirmeleri istenirken, sunumu yapan öğrenciyi ise bilgi aktarımı ve sunum becerisi açısından değerlendirmeleri istenebilecektir.  Soruların ve sorulara iletilen yanıtların da, konunun daha iyi anlaşılmasına katkı açısından yine öğrenciler tarafından değerlendirilmesi mümkündür.  Son olarak, akran değerlendirmesi ile birlikte ayrıca izlenebilecek yöntemlerden biri de, sunum sırasında sorulacak soruları yanıtlama düzeyidir. 

Anahtar Kelimeler

Ölçme değerlendirme, öğrenci sunumu, akran değerlendirmesi