Akran Destekli PDÖ Modeli: B.U.Ü.T.F Örneği

Mevlüt Okan Aydin

[email protected], Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi TEAD

İlker Mustafa Kafa

[email protected], Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi TEAD

Züleyha Alper

[email protected], Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi TEAD

İlker Gökay Güney

[email protected], Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi

Muhammet Nafi Civan

[email protected], Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi

Muhammed Yasir Akça

[email protected], Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi

GİRİŞ-AMAÇ

Tıp eğitiminde uygulanacak en doğru yöntemi bulmaya yönelik arayışlar değişen dünya koşullarına paralel olarak sürmekte ve eğitim-öğretimin önemi günden güne artmaktadır. Ülkemiz tıp fakültelerinde uzun zamandır sürdürülen didaktik eğitim modeli, tıp fakültelerinde görev alan eğitimciler ve öğrencilerin geri bildirimlerine göre günümüz şartlarında verimliliği tartışmalıdır. Bu nedenle didaktik eğitim modeline ek olarak yeni eğitim modellerinin kullanılması önem arz etmektedir. Probleme dayalı öğrenme(PDÖ) de bu modellerden bir tanesidir.

PDÖ, problem temelli küçük grup tartışmaları ile interaktif öğrenmeyi içeren bir öğrenim modelidir. Bu model öğrencinin problem çözme becerisini, öz yönelimli öğrenme becerisini, motivasyonunu ve bilgi birikimini geliştirmek için tasarlanmıştır.

PDÖ modelimize eğitici olarak öğretim üyelerimizin yanı sıra öğrencilerimiz de katılmaktadır. Akran destekli PDÖ adını verdiğimiz uygulamamızı Türkiye’de ilk olarak gerçekleştiriyoruz ve bu konuda öncü fakülte olmayı hedefliyoruz.

 

YÖNTEM

Çalışmamız, akran destekli PDÖ sistemi ile hem akranların öğretirken daha iyi öğrenmelerini sağlamak hem de PDÖ oturumlarına katılan öğrencilerin öğretim üyesi baskısı olmaksızın, daha aktif rol alarak öz yönelimli öğrenmelerini sağlamayı amaçlamaktadır.

2016-2017 eğitim-öğretim yılından itibaren B.U.Ü.T.F.  mezuniyet öncesi tıp eğitimi modeli olarak entegre eğitim uygulanmaya başlanmıştır. Bu model PDÖ oturumlarıyla da zenginleştirilmiştir. PDÖ oturumlarının sürdürülebilirliğinin, öğretim üyelerinin iş yükü ve motivasyon eksikliklerinden ötürü sekteye uğrayabileceği düşünülerek, farklı eğitim alanlarında (klinik beceri uygulamaları vb) 2 senedir düzenli uygulanan  akran destekli eğitim modelinin olumlu geri bildirimleri de göz önünde bulundurularak “Akran destekli PDÖ” yapılmasına karar verilmiştir.

2018-2019 eğitim öğretim yılı güz dönemi başında fakültemizde “PDÖ eğitici eğitimi” düzenlenmiştir. Bu eğitime öğretim üyelerimizin yanında akran destekli eğitim deneyimine sahip 5 ve 6. Sınıf öğrencileri de katılmıştır.PDÖ eğitimi alan öğrenci ve öğretim üyeleri, süregelen PDÖ oturumlarında gözlemci olarak yer almıştır. Belirli bir gözlem süreci sonunda aktif olarak akran destekli PDÖ oturumları 6 akran eğiticiyle başlatılmıştır.

2018-2019 eğitim-öğretim yılı güz döneminde dönem 1 ve 2 öğrencilerine yönelik PDÖ uygulamaları 14 grup üzerinden yapılmıştır. 14 grubun 8’ine öğretim üyeleri, 6’sına akran öğrenciler eğitim yönlendiricisi olarak katılım sağlamışlardır.

Akran destekli PDÖ modeli sonunda öğrencilerle 5’li Likert ölçekli formlarla, akran öğrencilerle ise yarı-yapılandırılmış odak grup görüşmesiyle geri bildirim alınmıştır.

 

BULGULAR

Verinin istatistiksel analizi SPSS 23.0 istatistik paket programında yapılmıştır. Verinin normal dağılım gösterip göstermediği Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir. Normal dağılmayan veri için iki grup karşılaştırmasında Mann-Whitney U testi ve ikiden fazla grup karşılaştırmasında Kruskal Wallis testi kullanılmıştır.Kategorik verilerin analizinde Pearson Ki Kare ve Fisher’in Kesin Ki Kare testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlenmiştir.

Geri bildirim formunu dönem 1 den 144 öğrenci doldurmuştur.Bu öğrencilerden %42.4 ü (n=62) akran destekli PDÖ oturumlarına girmiş, geriye kalan %57.6 sı (n=82) öğretim üyesinin eğitim yönlendiricisi olduğu oturumlarda yer almıştır. Öğrenme hedeflerine ulaşım konusunda eğitim yönlendirici açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır.

 

SONUÇ

Akran destekli PDÖ modeli; mezuniyet öncesi tıp eğitimi için maliyet etkin olması, hem öğrenen hem öğreten öğrencilerin profesyonel becerilerini artırması açısından başarılı bir eğitim tekniğidir. Özellikle öğretim üyesinin sayısının az olduğu tıp fakültelerinde alternatif bir yöntem olarak kullanılabilir. “Öğrenci merkezli öğrenme” felsefesinin tıp fakültelerinde uygulanabilmesi için de iyi bir araç olarak düşünülmektedir. 

Anahtar Kelimeler

akran destekli öğrenme, probleme dayalı öğrenme, tıp eğitimi