Geliştirilen Bir Elektronik Performans Destek Sisteminin Beceri Eğitiminde Kullanımı: Bilgi ve Performans Üzerine Etkisi

Barış Sezer

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Melih Elçin

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Her bir sağlık profesyonelinin tıbbi acil müdahalelerde bulunabilmeleri için eğitimli olması gerekmektedir. Simülasyon bu eğitimlerde sıklıkla kullanılmaktadır. Ancak simülasyona dayalı eğitimlerde, hedeflenen kazanım her ne olursa olsun bu eğitimlerin etkili biçimde yürütülmesi temel başarı faktörüdür. Bu eğitimler iyi planlanmalı ve bu eğitimlerde kullanılacak olan simülatör, eğitim ortamı, öğretim yöntemi, materyal vb. bileşenler etkili biçimde işe koşulmalıdır. Bu süreçte bu etkililiği sağlamak üzere Elektronik Performans Destek Sistemlerinin (EPDS) devreye girerek, eğitimlere yenilik katma ve anlık destek sağlama potansiyeline sahip olduğu belirtilmektedir. Çok çeşitli tanımlamaları olmasına rağmen temel anlamda EPDS; ‘performansı arttırmak amaçlı bireylere anında ve kolay bilgi, öneri ve deneyim sağlamak amacıyla entegre edilmiş elektronik ortamlar’ olarak tanımlanmıştır.  Bu araştırmada, Temel Yaşam Desteği (TYD) gibi saniyelerin bile çok önemi olduğu becerinin öğretiminde bir EPDS geliştirerek, bireysel uygulama öncesinde tıp ve diş hekimliği öğrencilerinin eğitimleri sağlanmış ve geliştirilen EPDS’nin akademik başarı ile performans üzerine etkisi incelenmiştir. Süreçte öğrenci ve uzmanların görüşleri de alınmıştır.

Çalışma bir gelişimsel araştırma olarak planlanıp, gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmalar genellikle öğretim kaynaklarının tasarımı, geliştirilmesi ve değerlendirilmesinin sistematik olarak çalışılmasıdır. Genellikle çekirdek geliştirme döngüsünün (Analiz, Tasarım, Geliştirme, Uygulama, Değerlendirme) kullanıldığı bu araştırmalarda, her bir adıma gerektiği takdirde dönülebilmektedir. Bu araştırmada da bu döngüden yararlanılmıştır. Analiz ve Tasarım aşamasında uzman görüşleri, literatür desteği, Florida Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi’nin materyallerinden yararlanılmıştır. Geliştirilen sistemin etkililiği Geliştirme aşamasının sonunda uzmanlar tarafından değerlendirilmiş, Uygulama aşamasında mesleksel beceri eğitiminde geleneksel olarak yapılan eğitim (yüz yüze, video-temelli) ile öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desene uygun biçimde karşılaştırılmış, Değerlendirme aşamasında ise sistem uzmanlar tarafından değerlendirme formu ile, öğrenciler tarafından yapılandırılmış görüşme formu ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Hacettepe Üniversitesi Tıp ve Diş Hekimliği Fakültesinde öğrenim gören 46 öğrenci, üç sağlık alanı uzmanı, bir ölçme-değerlendirme uzmanı ve iki eğitim teknolojisi uzmanı oluşturmuştur. Araştırmada akademik başarı testi, performans testi, uzman değerlendirme formu ve yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.

EPSS’lerin en onemli özelliklerinin başında kullanıcıların ihtiyaç duyulan bilgiye kısa sürede ve net biçimde erişim sağlamaları olarak bildirilmiştir. Bu doğrultuda sistem erişkin, çocuk ve bebek olmak üzere üç ayrı kategoride, kuramsal bilginin çoklu sunumunun (yazılı, resim, video ve animasyon) ardından adım adım görev yönergeleri sunan bir yapıda tasarlanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar incelendiğinde hem kontrol hem deney grubu öğrencilerinin akademik başarılarının ve performanslarının arttığı görülmektedir. Diğer bir deyişle, kendi ilerleme hızlarında çalışan öğrencilerin, yüzyüze eğitim alan öğrenciler kadar başarılı oldukları bulunmuştur. Bu sonuç EPDS’nin kullanıcı dostu olarak geliştirildiği ve içeriğinin kullanıcıların ihtiyaçlarını karşıladığını göstermektedir. Araştırmada öğrencilerden elde edilen nitel veriler, öğrencilerin özellikle sistemin özet/net/adım adım bilgi sunması, farklı formatlarda (yazılı, video) bilgi içermesi, özellikle animasyonların çok etkili olması, ihtiyaç duyulan ek kaynakları içerisinde barındırması, ihtiyaç duyulan sorulara özellikle Sıkça Sorulan Sorular kısmında yer verilmiş olması, gibi nedenlerle çok işe yaradığını bildirmişlerdir. Bununla birlikte daha etkileşimli yüksek düzey EPDS beklentisi içerisinde oldukları ve tüm beceri eğitimlerinde böyle bir sistem kullanma niyetlerinin olduğu da belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Performans Destek, Gelişimsel araştırma, Beceri eğitimi.