Kültür ve İnsan: Tıp Öğrencisinde Karşılığı Nedir?

Özlem Sürel Karabilgin Öztürkçü

[email protected], Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi AD

Amaç:

Toplumlar gittikçe çok kültürlü hale geldiğinden, sağlık hizmetlerinde kültürel yeterliğin önemi giderek artmaktadır. Bu çalışmada, kültürü oluşturan başlıca unsurlar bağlamında tıp fakültesi öğrencilerinin farkındalıklarını artırmak ve iletişim becerilerini geliştirmek amaçlanmaktadır.

Yöntem:

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde sekiz hafta (toplam 32 saat) süren “Kültür ve İnsan: Bendeki Karşılığı” özel çalışma modülüne 2. ve 3. sınıfta öğrenim gören  40 tıp öğrencisi katılmıştır. Derste öğrenciler iki gruba ayrılmıştır. Psikodrama ve drama teknikleri içeren uygulamalar yapılmıştır.

Çalışma konuları; kendini ifade etme, bireysel özellikler, farklılıklar, iletişimde güçlü ve geliştirilmesi gereken özellikler, kültür oluşumu ve gelişimi, kültürel zenginlikler ve kültürel farkındalık, kültürel empati, kültürlerarası iletişimde spontanlık ve yaratıcılıktır.  Dersin ilk ve son haftasında öğrencilere Anket Formu, Kültürel Zeka Ölçeği ve Kültürler arası Duyarlılık Ölçeği uygulanmıştır. 

Bulgular:

Kültürel Zeka Ölçeği’nden elde edilen puanlar arasında ölçeğin üst biliş (p:0.012), motivasyon (p:0.001) boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır. Ölçeğin biliş (p:0.360) ve davranış (p:0.168) boyutlarında ölçek puanlarında artış bulunmuştur. Fakat istatistiksel anlamlılık yoktur.

Kültürler arası Duyarlılık Ölçeği’nden elde edilen puanlar arasında ölçeğin iletişimde sorumluluk (p:0.004), iletişimde kendine güvenme (p:0.001) ve iletişimden hoşlanma (p:0.010) boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır. Ölçeğin kültürel farklılıklara saygı gösterme (p:0.703) ve iletişimde dikkatli olma (p:0.853) boyutlarında anlamlı bir artış bulunmamıştır.  

Tartışma:

Ders süresince yapılan uygulamalarla öğrencilerin farklı kültürlere ilişkin bilişsel ve duyuşsal yaklaşımları olumlu yönde gelişmiştir. Çalışma sonunda, kültürel zeka açısından tıp öğrencilerinde kültüre ilişkin üst düzey düşünme becerilerinde gelişme olduğu gösterilmiştir. Ayrıca farklı kültürlerden insanlarla etkileşime girme ve kültürlerarası durumlar hakkında bir şeyler öğrenme konusunda isteklerinde artış saptanmıştır. Kültürler arası duyarlılık açısından öğrencilerde farklı kültürden kişilerle iletişimde sorumluluk duygusu,  kendine güven ve iletişiminden hoşlanma gelişmiştir.

Sonuç:

Tıp eğitimi müfredatında erken dönemlerden itibaren farklı kültürlerle iletişime ilişkin eğitim etkinlikleri planlanabilir. Böylece tıp öğrencilerinin farklı kültürlere ait bilişsel, duyuşsal ve davranışsal yaklaşımları geliştirilebilir. Sonuçta tıp öğrencileri mezun oluncaya kadar kültürel yetkinlik düzeyleri artabilir.   

Anahtar Kelimeler

Tıp öğrencisi, kültür, kültürel yetkinlik