Probleme Dayalı Öğrenme Etkililiğini Belirleme Çalışması

Ferhan Esen

[email protected], ESOGÜ Tıp Fakültesi Biyofizik Anabilim Dalı

Didem Arslantaş

[email protected], ESOGÜ Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi Anabilim Dalı

Kevser Erol

[email protected], ESOGÜ Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı

Fatma Sultan Kılıç

[email protected], ESOGÜ Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi Anabilim Dalı

Kubilay Uzuner

[email protected], ESOGÜ Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı

Hüseyin İlhan

[email protected], ESOGÜ Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi Anabilim Dalı

Giriş

Aktif öğrenme stratejilerinin uygulandığı, öğrenci merkezli bir uygulama olan probleme dayalı öğrenmede (PDÖ) gerçek yaşamdan alınan problemleri içerecek şekilde hazırlanan senaryolarla öğrenciler araştırmaya, öğrenmeye, tartışmaya ve öğrendiklerini uygulamaya yöneltilir.

Amaç

Bu çalışmada hazırlanan PDÖ kapsamında hazırlanmış bir senaryo uygulamasından sonra tıp fakültesi 2. sınıf öğrencilerinin görüşlerini almak ve PDÖ uygulamasının etkililiğini değerlendirmek amaçlandı.

Yöntem:

İç Anadolu Bölgesi’ndeki bir devlet üniversitesinin Tıp Fakültesi 2. Sınıf ders programında 6 ders kurulu bulunmaktadır. Bu kurulların içine, kurulun öğrenim hedefleri ile örtüşecek şekilde hazırlanan senaryolarla gerçekleştirilecek üç PDÖ uygulaması yerleştirilmiştir. Etkililiğini belirlemeyi amaçladığımız PDÖ uygulaması, Tıp Fakültesi 2016-2017 Eğitim-Öğretim Yılı 2. Sınıf, endokrin-metabolizma ile ilgili olan, 5. Kurul için hazırlanmış “Bir Damla Süt” başlıklı ve hipofiz hormonları ile ilgili senaryo üzerinden gerçekleştirilmiştir.

 

Probleme dayalı öğrenme etkililiğini belirleme amacıyla hazırlanan yarı yapılandırılmış anket formu iki kısımdan oluşturulmuştur. Birinci kısımda yer alan 1-11. sorular öğrencilerin ve ailelerinin demografik özelliklerini ortaya çıkaracak, ikinci kısımda bulunan 12-16. sorular ise PDÖ’nün etkililiğini belirleyecek şekilde hazırlanmıştır. Anketin 17. sorusu ise sonuç stratejisinin kullanılacağı ve öğrencilerin sonuç cümlelerini yazmalarının istendiği bir soru olarak belirlenmiştir.

PDÖ uygulaması sonrasında çalışmanın amacı açıklandıktan sonra çalışmaya katılmayı kabul eden 100 öğrencinin sözlü onamları alınmış ve hazırlanmış olan yarı yapılandırılmış anketi doldurmaları istenmiştir. Anket sorularını eksik ve boş bırakan öğrenciler değerlendirme dışında tutulmuş ve sonuç olarak 64 öğrenci çalışma grubunu oluşturmuştur.

Veriler değerlendirilirken anket formları önce (Ö-1, … ,Ö-64) olacak şekilde numaralandırılmıştır. Sonra bu numaralar dikkate alınarak her bir öğrenci için PDÖ etkililiğini belirlemede kullanılacak kodlar oluşturulmuş, daha sonra her bir kod için söylenme sıklığı ve frekans belirlenmiştir. Her bir kod için en az iki örnek cümle her bir soru cümlesi için oluşturulan frekans tablolarının altına yazılmıştır.  

Bulgular

Çalışma grubundakilerin 34’ü (%53) erkek, 30’u (%47) kadın idi. Öğrencilerin 44’ü (%69.0) 18-20 yaş grubunda; 33’ü (%52.0) Fen Lisesi mezunu; 53’ü (%83) birinci sırada tıp fakültesini tercih etmiş; 44’ü (%69) kendi isteğiyle tercih etmiş ve 18’i (%28) çocukluğundan beri doktor olmak istediğini belirtmiştir. Annelerin 21’i (%33) lise mezunu, 35’i (%52) ev hanımı; babaların ise 30’u (%47) lisans mezunu ve 24’ü (%37.5) memurdu. Otuz üç öğrenci (%52) ilden ve 13 öğrenci (%20) ise metropolden geldiğini belirtmiştir.

“Bu PDÖ uygulaması ile ilgili olarak beğendiğiniz beş özelliği yazınız” sorusuna öğrencilerin verdikleri cevaplar içinde ilk beşi %36 eğitici/öğretici; %33 doktor gibi hissetme; %30 konu-kurul ilişkisi; %30 İletişim ve %27 öğretim üyesi almıştır.

“Bu PDÖ uygulamasında kullanılan stratejiler öğrenmenize katkı sağladı mı?” sorusuna 50 öğrenci evet yanıtı vermiştir. Bu öğrencilerin %40’ı bilgi-öğrenme; %36’sı klinik yaklaşım ve iletişim, %28’i araştırma, %14’ü teorikten pratiğe başlıklarında PDÖ’nün katkı sağladığını bildirmiştir.

“Bu uygulamanın diğer derslerde de kullanılmasını ister misiniz?” sorusuna 35 (%58) öğrenci evet yanıtı vermiştir.

“PDÖ uygulanmasının özelliklerini PDÖ uygulaması yapılmayan klasik derslerle kıyaslayınız” sorusunda ise öğretici ve kalıcı (%64); öğrenci merkezli grup çalışması (%41), iletişim (%38);  mesleğe hazırlık (%36); eğlenceli ve ilginç (%36); araştırma (%17) sonuçlarına ulaşılmıştır.

Sonuç

Bu çalışmada PDÖ uygulamasının öğrencilerin motivasyonunu artırdığı, elde edilen bilgilerin kalıcı olduğu, öğrencileri mesleğe hazırladığı, öğrenci-öğretim üyesi ve grup içi iletişimi güçlendirdiği yönünde öğrencilerden geri bildirimler alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

PDÖ, tıp eğitimi, aktif öğrenme