Sosyal Medya Bağımlılığı ve Akademik Başarı

Funda İfakat Tengiz

[email protected], İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıp Eğitimi AD

Aykut Özcan

[email protected], İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

GİRİŞ

 

Sosyal ağlar; insanların birbiriyle iletişim kurmasını sağlayan, bilgi edinme, iletişim, can sıkıcı durumlardan kaçış, eğlence, sosyalleşme gibi ihtiyaçlarına etkileşimli bir ortam ile cevap veren, bireyleri hızlı bir şekilde etkisi altına alan medyadır. Kullanıcıların kolayca katılım sağlayabildiği, içeriğin oluşturulup paylaşılabilmesini sağlayan; sosyal ağları, blogları ve sanal dünyaları kapsayan bu platforma sosyal medya denir. Günümüzde interneti kullanan kişiler arasında sosyal medya kullanımı önemli bir alışkanlık haline gelirken, birçok kesimin ve çevrenin, sosyal taleplerine yanıt vermiş, aynı zamanda bu durumu olumsuz bulanların eleştirilerinin de merkezinde yer almıştır. Bu sosyal içerikli sayfaların kullanıma sunduğu kanalların çeşitliliği ve bilinçsizce kullanımının doğurabileceği tehlikeler eleştirelere zemin hazırlamaktadır. Sosyal medya kullanımının gündelik yaşamın bir parçası olarak alışkanlık haline gelmesi, sosyal medya bağımlılığının araştırmacıların ilgi alanına girmesine yol açmıştır. Sosyal Medya Bağımlılığı, “Bilişsel, duyuşsal ve davranışsal süreçler ile gelişerek kişinin hayatındaki özel, iş/akademik, sosyal alan gibi günlük yaşamının pek çok alanında meşguliyet, duygu durum düzenleme, tekrarlama ve çatışma gibi problemlere yol açan psikolojik bir sorundur”. Öğrencilerin sosyal medya ortamlarında zaman geçirirken, akademik olarak yapmaları gereken görevleri erteledikleri gözlenmektedir. İnternette harcanan süre öğrencilerin ders başarılarını da etkilemektedir.

Bu çalışmanın amacı; öğrencilerin sosyal medya bağımlılık düzeyini belirlemek ve sosyal medya bağımlılık düzeyi ile sınav notu arasında ilişki olup olmadığını araştırmaktır.

YÖNTEM

Araştırma kesitsel tiptedir. Kadın Hastalıkları ve Doğum Dersine devam eden öğrencilerin 2018-2019 yılı sosyal medya bağımlılığı ile akademik başarıları arasındaki ilişki incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak Tutgun Ünal ve Deniz (2015) tarafından geliştirilen “Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği” (SMBÖ) kullanılmıştır. Veri Socrative Programı kullanılarak öğrencilerin telefonları ile internete bağlı halde ölçeği yanıtlamaları ile toplanmıştır. Elde edilen veriler bilgisayarda “SPSS 25.0” programında çözümlenmiş, basit tanımlayıcı istatistikler,  Shapiro Wilk normallik testi, Pearson ve Spearman Korelasyon analizi gibi teknikler ile analiz edilmiştir.

BULGULAR

SMBÖ için hesaplanan iç tutarlılık Cronbach α katsayısı 0.928’dır. SMBÖ’den alınan puanlar alt boyutlarıyla birlikte Meşguliyet, Duygu durum düzenleme, Tekrarlama, Çatışma, Sosyal medya bağımlılığı toplam puanları ayrı ayrı puanlandırılmıştır. SMBÖ’den elde edilen ortalama puanın 92.70 olduğu görülmektedir(min.41-max.205). Bağımlılık aralık katsayı hesaplamalarına göre, araştırmaya katılan öğrencilerin sosyal medyaya az seviyede bağımlı oldukları söylenebilir.

Meşguliyet alt ölçeği ortalama puanın 21.09 olduğu ve sosyal medyaya bağımlı olmadığı söylenebilir. Duygu durum düzenleme alt ölçeği ortalama puanın 11.85, az seviyede bağımlı; Tekrarlama alt ölçeği ortalama puanın 10.93, az seviyede bağımlı; Çatışma alt ölçeği ortalama puanın 37.36, sosyal medyaya az seviyede bağımlı olduğu söylenebilir.

Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği puanları ile Akademik Başarı puanları arasında ilişki bulunmamıştır (r=-0.070; p=0.556). Meşguliyet alt boyutu ile Akademik Başarı Puanları arasında ilişki bulunmamıştır (rho=-0.040; p=0.734). Duygu durum düzenleme alt boyutu ile Akademik Başarı Puanları arasında ilişki bulunmamıştır (rho=0.388; p=0.001). Tekrarlama alt boyutu ile Akademik Başarı Puanları arasında ilişki bulunmamıştır (rho=0.355; p=0.002). Çatışma alt boyutu ile Akademik Başarı Puanları arasında ilişki bulunmamıştır (rho=0.394; p=0.001).

SONUÇ

Araştırmada öğrencilerin sosyal medya bağımlılık seviyeleri sonuçlar incelendiğinde; sosyal medya bağımlılığı ölçeğinden elde edilen ortalama puanın 92 olduğu, öğrencilerin sosyal medyaya az seviyede bağımlı oldukları söylenebilir. Öğrencilerin bağımlılık seviyeleri ve akademik başarıları arasında ilişki bulunmamasının bağımlı olmamalarına yordanması mümkün olabileceğinden, daha büyük sayıdaki gruplarla çalışmanın genişletilmesi hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal medya, bağımlılık, akademik başarı