Teknik Beceri Eğitiminde Hasta Merkezli Yaklaşım ve Hasta Güvenliği

İncim Bezircioğlu

[email protected], İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi

Kamer Mutafoğlu

[email protected], İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi

Dilek Ersil Soysal

[email protected], İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi

Can Karaca

[email protected], İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hakan Abacıoğlu

[email protected], İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi

Tıp öğrencilerinin iyi kalitede klinik beceri eğitimi alması güvenli hasta bakımı sağlamada kritik öneme sahiptir. İzmir Ekonomi Üniversitesi Tıp Fakültesi eğitim programı hasta merkezli ve hasta güvenliğini önceleyen bir yaklaşımla düzenlenmiştir.

Geleneksel olarak, klinik beceri eğitimi beceri laboratuvarlarında başlamakta, simule ortamlar ve klinik stajlarda sürdürülmektedir. Öğrencilerin hasta ile temasından önce klinik becerilerde yetkinleşmesi hedeflenmektedir. Ancak öğrenciler öğrendikleri klinik becerileri hasta merkezli ve hasta güvenliği prensiplerine uygun olarak klinik ortama aktarmakta sorun yaşayabilmektedirler.

Hasta merkezli bakım; bireysel hasta tercihlerine, gereksinimlerine ve değerlerine saygılı ve duyarlı davranmak ve bunun tüm klinik kararlara rehberlik etmesini sağlamak olarak tanımlanmaktadır. Basit tanımı ile hasta güvenliği, hastalara sunulan sağlık hizmeti ile ilişkili hataların ve olumsuz etkilerin önlenmesidir. Hasta güvenliği kültürü takım çalışması, liderlik, kanıta dayalı bakım, iyi bir iletişim, hatalardan öğrenme ve hasta merkezli bakım gibi komponentleri içermektedir.

Öğrencilerinin hasta merkezli yaklaşım ve hasta güvenliğini prensiplerini tüm tıp uygulamalarında kullanmaları tıp fakültemizin önemli hedeflerinden biridir ve müfredatın temel yeterlilikleri arasında yer almaktadır. Öğrencilerin hasta ile temasından önce hasta merkezli yaklaşım ve hasta güvenliğini prensiplerini benimseyerek içselleştirmeleri hedeflenmiştir.

Bu amaçla hasta merkezli yaklaşım ve hasta güvenliğini prensipleri klinik beceri eğitiminin her aşamasında yapılandırılarak yerleştirilmiştir. Tıp Fakültesi müfredatımızda öğrencilerin ilk 3 yarıyıl teknik/prosedürel becerileri edinmektedirler. Her bir teknik prosedür için işlemin teknik gerekliliklerinin ötesinde hasta merkezli yaklaşım ve hasta güvenliğini prensiplerine göre yapılması gerekenler eğitimde yer bulmuş, tartışılmış ve ölçme değerlendirmede de karşılık bulmuştur. Hekimin/sağlık hizmet sunucusunun hastaya kendisini tanıtması, prosedürün açıklanması, onamın alınması, işlem sırasında gerektiği aşamalarda ve işlemin tamamlanmasından sonra hastanın bilgilendirilmesi ile hasta mahremiyeti konuları hasta merkezli yaklaşımın benimsenmesi için her beceri eğitiminde yer bulmuştur.

Öğrenilen her bir teknik beceri için beceri ile ilişkili risklerin hasta, sağlık hizmet sunucusu ve işlemin başarısı açısından değerlendirilmesinin sağlandığı ve bu risklerin nasıl yönetileceğinin tartışıldığı bir eğitim planı oluşturulmuştur. Hastanın kimliğinin doğrulanması, işlemin tamamlanmasının ardından gerekli şekilde kayıt altına alınması da hasta güvenliği prensipleri açısından önemli noktalar olarak işlem adımları içerisinde benimsetilmiştir.

Hasta merkezli yaklaşım ve hasta güvenliğini prensiplerinin klinik uygulamaların ayrılmaz bir parçası olmalıdır. Öğrencilerinin hasta merkezli yaklaşım ve hasta güvenliğini prensiplerini tüm tıp uygulamalarında hayata geçirebilecek yeterliliği kazanabilmeleri amacıyla klinik beceri eğitiminde bir model oluşturulmuştur. Bu model ile klinik beceri eğitiminin ilk basamağından itibaren hasta merkezli yaklaşım ve hasta güvenliğini prensiplerinin uygulamalarla iç içe geçmesi ile sağlanmaktadır. Simule çalışmalar ve klinik stajlarda devam edecek ve klinik yıllarda sonuçları paylaşılacaktır.

 

 

Anahtar Kelimeler

Hasta Merkezli Yaklaşım, Hasta Güvenliği, Klinik Beceri Eğitimi.