Tıp Fakültesi 3. Sınıf Öğrencilerinde Empatik Eğilim ve İletişim Becerileri Özellikleri

Zerrin Gamsızkan

[email protected], Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıp Eğitimi ve Bilişimi Ana Bilim Dalı, Düzce

Şengül Cangür

[email protected], Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi, Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Anabilim Dalı, Düzce

Giriş:  Sosyal bir varlık olarak yaşamını sürdüren insanın hem günlük hayatında hem de meslek hayatında iletişim becerileri ve empati hassasiyeti sağlıklı bir birey ve çalışan olmasında temel gerekliliklerdendir. Hekim, direk ya da dolaylı olarak hastalarla ilişki içinde olduğundan, hekim yetiştirirken öncelikli başlıklar arasında empati hassasiyetinin belirlenmesi ve iletişim becerilerinin geliştirilmesi olmak durumundadır.

Amaç: Çalışmamızın amacı; tıp öğrencilerinin empati eğilimi düzeyi ve iletişim becerileri tutumları hakkında bilgi toplamak ve çıkan sonuçlarla eğitimi şekillendirmektir.

Yöntem: Çalışmada Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi 3. Sınıf öğrencilerine iletişim becerileri dersinden önce öğrencilerin empati eğilimi ve iletişim becerileri tutumlarını tespit ederek eğitim programını geliştirmek için Dökmen (1988) tarafından  geliştirilmiş 20 sorudan oluşan ‘’Empatik Eğilim Ölçeği’’ (EEÖ) ile Korkut tarafından geliştirilmiş 25 sorudan oluşan ‘’İletişim Becerilerini Değerlendirme Ölçeği’’ (İBDÖ) verilerek doldurmaları istenmiştir. Bu ölçeklerin yanı sıra öğrencilere daha önce empati ve iletişim becerileri hakkında bilgi sahibi olup olmadıkları ve bu bilgileri nerden sağladıkları da sorulmuştur.

Bulgular: Çalışmaya katılan toplam 94 öğrencinin %51,1’i (n=46) erkek ve %48,9’u (n=46) kızdır. Empatik eğilim hakkında daha önce bilgi sahibi olan öğrencilerin oranı (%29,8), bilgi sahibi olmayan öğrencilerin oranından (%70,2) anlamlı düzeyde daha düşüktür (p<0,001). Yine iletişim becerileri konusunda daha önce bilgi sahibi olan öğrencilerin oranı (%23,4), bilgi sahibi olmayan öğrencilerin oranından (%76,6) anlamlı düzeyde daha düşüktür (p<0,001). Empatik eğilim hakkında bilgi sahibi olan bireylerin bilgi kaynakları incelendiğinde bireylerin %39,4’ünün internet, %39,4’ünün kitap ve %21,4’ünün seminer olduğu gözlendi ancak oranlar arasında anlamlı düzeyde fark saptanmadı (p>0,05). Empatik eğilim toplam ölçek puanı ile iletişim becerileri toplam ölçek puanı arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki vardır (r=0,393 p<0,001). Cinsiyete, daha önce empatik eğilim hakkında bilgi sahibi olma durumuna ve daha önce iletişim becerileri hakkında bilgi sahibi olma durumuna göre empatik eğilim ölçeğine ait ortalama rank değerleri açısından anlamlı düzeyde bir fark tespit edilmemiştir (her biri için p>0,05).

Cinsiyete göre iletişim becerileri ölçeği ortalama rank değeri açısından anlamlı düzeyde fark vardır. Kız öğrencilerin iletişim becerileri toplam ölçek ortalama rank değeri, erkeklerin iletişim becerileri toplam ölçek ortalama rank değerinden anlamlı düzeyde daha yüksek tespit edilmiştir (p<0,05).

Tartışma

       Hekim-hasta ilişkisi sürecinde  görüşmeler sırasında edinilen izlenimler, sorunun tanımı ve çözümü açısından oldukça önemlidir. Etkili bir değerlendirme yapabilmek için, doktorun eğitimi, bilgi birikimi ve tecrübesi kadar, empati eğilimi de önemlidir. Tıp eğitimi sırasında hekim adaylarının empati hassasiyetinin ve iletişim becerilerinin geliştirilmesi açısından eğitim müfredatında olup etkin bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir. Yapılan çalışmaların tıp eğitimde iletişim becerileri eğitiminin yaygınlaşması açısından farkındalık sağlayacağını düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Empati eğilimi, iletişim becerileri, tıp eğitimi