Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Görsel-Uzamsal Yetenek Düzeyleri Ne Durumda? (Hacettepe Üniversitesi Örneği)

Barış Sezer

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Melih Elçin

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Görsel-uzamsal yetenek üç boyutlu nesnelerin bilişsel olarak anlaşılması, kodlanması ve işlemsel zeka ile çeşitli iki boyutlu ya da üç boyutlu hallere dönüşümünün zihinde canlandırılması olarak tanımlanabilir. Bu yeteneğin özellikle anatominin öğrenimi, fiziksel muayene becerisi, görsel çıktıların (direk grafi vb.) anlaşılması/yorumlanması ve cerrahi işlem becerilerinde ön plana çıktığı belirlenmiştir. Yurtdışında birçok ülkede öğrenci adaylarının bu yetenekleri çeşitli kâğıt temelli testlerle ölçülerek, bu doğrultuda fakültelere yerleştirmeleri gerçekleştirilmektedir. Yurtiçinde ise oldukça yüksek akademik başarı ile fakültelerine yerleşen tıp fakültesi öğrencilerinin görsel-uzamsal yeteneklerinin düzeyinin belirlendiği bir çalışma bulunmamaktadır. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, tıp fakültesi öğrencilerinin görsel-uzamsal yetenek düzeylerinin psikometrik olarak belirlenmesi ve bu düzeyin çeşitli değişkenler (akademik not ortalaması, anatomi ders ortalaması, cinsiyet) açısından değerlendirilmesidir.

Araştırmanın çalışma grubunu Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Dönem 1’e yeni başlayan (henüz anatomi dersi almayan) ve Dönem 3’de öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmuştur. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Görsel Algı Testi (Hegarty, 2009) ve Uzamsal Yetenek Testi (Cohen ve Hegarty, 2012) ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizleri için SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Öğrencilerinin cinsiyet ile anatomi dersini alma değişkenleri ve görsel-uzamsal yetenekleri arasındaki ilişkiyi belirleyebilmek için bağımsız örneklem t testi; öğrencilerin akademik başarı not ortalaması ile görsel-uzamsal yetenekleri arasındaki ilişkiyi belirleyebilmek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA), görsel algı ile uzamsal yetenek değişkenleri arasındaki ilişkinin belirlenebilmesi için korelasyon testi kullanılmıştır.

Araştırmadan elde edilen veriler değerlendirildiğinde erkek öğrencilerin, genel akademik başarı not ortalaması yüksek olanların ve anatomi dersi başarısı yüksek olanların görsel-uzamsal yetenek düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu literatürü destekler niteliktedir. Bununla birlikte görsel algı ile uzamsal yetenek değişkenlerinin birbiri ile yüksek düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Özellikle görsel-uzamsal yetenek düzeyi düşük olan öğrencilerin anatomi not ortalamalarının da düşük çıkmış olması üzerinde durulması gereken bir durumdur. Yurtdışında olduğu gibi çeşitli simülatörlerle bu yetenek düzeyi düşük olan öğrencilere destek verilebilir, hem üç boyut hem de iki boyutlu materyaller ile eğitimler desteklenebilir.

Anahtar Kelimeler

Görsel-uzamsal yetenek, Anatomi, Akademik başarı.