Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi ‘Akılcı İlaç Kullanımı' Eğitimi Öğrenci Geribildirimleri

Ruhan Deniz Topuz

[email protected], Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı

Özgür Gündüz

[email protected], Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı

Elif Gülsüm Ümit

[email protected], Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı

Önder Sezer

[email protected], Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

Kıymet Tabakçıoğlu

[email protected], Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı

Oktay Kaya

[email protected], Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı

Didem Han Yekdeş

[email protected], Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Mehmet Güneş

[email protected], Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

GİRİŞ: Akılcı ilaç kullanımı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından “hastaların klinik ihtiyaçlarına uygun olan ilaçları, kişisel gereksinimlerini karşılayacak dozlarda, yeterli bir sürede, en az maliyet ile kullanmaları” olarak tanımlamıştır. Günümüzde hem hastaların reçetesiz olarak ilaçlara ulaşabilmesi hem de hekim ve eczacıların eğitimlerindeki yetersizlikler nedeniyle akılcı olmayan ilaç kullanımı yaygındır. Bu durum çoklu ilaç kullanımına, ilaçlara karşı direnç gelişimine ve yüksek ekonomik giderlere yol açmaktadır.  Bütün bu problemlerin ortak çözüm noktası hekimlere akılcı ilaç kullanımı konusunda doğru bilgi ve tutumun kazandırılmasıdır.

Hekimlerde doğru tutum ve davranışı geliştirmenin temel yolu eğitimden geçmektedir. Farmakoloji eğitiminin kolaylaştırılması ve akılcı ilaç kullanımının öğretilebilmesi için farklı eğitim şekilleri kullanılabilir. Dünya Sağlık Örgütü akılcı ilaç kullanımı için probleme dayalı öğrenme (PDÖ) yöntemini önermektedir. Hem ülkemizde hem de dünya genelinde akılcı ilaç kullanımı eğitimleri tıp fakültelerinde mezuniyet öncesi eğitim programlarında yer almaktadır.

AMAÇ: Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi, akılcı ilaç kullanımı eğitimini ilk kez 2017-2018 eğitim öğretim yılında 4. ve 5. sınıf öğrencilerine 2 saatlik bir teorik ders olarak verilmeye başlamıştır. 2018-2019 eğitim öğretim yılında ise akılcı ilaç kullanımı temel hekimlik uygulaması olarak 5.sınıf eğitim programına 5 gün olarak yerleştirilmiştir. Bu çalışmada amaç ilk kez uygulanan bu eğitim için öğrenciler tarafından verilen geribildirimlerin sunulmasıdır.

GEREÇ VE YÖNTEMLER: 2018-2019 eğitim öğretim yılında yapılmaya başlanan akılcı ilaç kullanımı eğitimi için Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbı Farmakoloji Anabilim Dalı’ndan destek alınmıştır. Eğitim modeli ve eğitim materyalleri Dokuz Eylül Üniversitesi’nden örnek alınıp küçük değişiklikler yapılarak kullanılmıştır. Eğitim toplam 5 gün sürmektedir ve 3 PDÖ oturumu, 6 teorik ders ve 1 video uygulamasından oluşmaktadır, eğitimin ölçme değerlendirmesi ise yapılandırılmış sözlü sınav ve PDÖ oturumlarındaki performanslarına göre yapılmaktadır.

Öğrenci görüşleri toplam 16 sorudan oluşan 5’li Likert ölçeği şeklinde hazırlanmış bir form ile alınmıştır. Ölçeğin sonuna öğrencilerin görüşlerini yazabilecekleri 1 açık uçlu soruda bulunmaktadır. Form öğrencilerin eğitim ve değerlendirme hakkındaki bilgilendirilmelerini, eğitimin içeriğini ve öğrencilerin gelişimine katkısını değerlendiren sorulardan oluşmaktadır.

BULGULAR: Şu ana kadar 3 staj grubunun (182 öğrenci)  eğitimi tamamlanmıştır.  Toplam 132 adet geri bildirim alınmıştır (%72.52) 89 öğrenci açık uçlu soruya yanıt vererek şikayet ve önerilerini bildirmiştir. Öğrencilerin %67,42’si bu eğitimin kendi mesleki gelişimleri için gerekli ve yararlı olduğu fikrindeydi. Eğitim için yapılan ölçme değerlendirme yöntemini %54,54 oranında uygun olduğunu düşünüyorlardı; ancak öneriler kısmında sınavın bekleme süresinin kısaltılması ve daha hızlı yapılması yönünde önerilerde bulunuyorlardı.

SONUÇ: Akılcı ilaç kullanımı eğitimi PDÖ oturumları şeklinde ilk kez yapıldığı halde oldukça başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Öğrenci memnuniyeti ve yararlanması yüksek bir uygulama olmuştur ve çok faydalı geri bildirimler gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

akılcı ilaç kullanımı, tıp eğitimi, farmakoloji