Travma Durumunda İleri Yaşam Desteği Kursu'nun Senaryo Tabanlı Uygulamaları ve Programda Katılımcı Memnuniyeti

İlker Gürcüoğlu

[email protected], Konya İl sağlık Müdürlüğü

Pınar Daylan Kockaya

[email protected], Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

GİRİŞ: Dünyada her yıl  11 milyondan fazla insan çeşitli nedenlerle ölmektedir. Bu ölümlerin yaklaşık %8’i ise travma nedeniyle olmaktadır.15-24 yaş arası insanlarda %76’sında ölüm nedeni travmadır.

Travmaya uğrayan kişilerde fiziksel, psikolijik bir takım kayıpların yanı sıra gerek kişinin kendisi gerekse toplum açısından ekonomik ve sosyal kayıplarda söz konusudur.

Ülkemizde hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde çalışan personeller (Doktor, paramedik, Acil Tıp Teknisyeni), travmalı acil olgularla saha şartlarında direkt olarak karşılaşmaktadır. Bu sebeple; travmalı acil olguların yönetiminde ve gerekli acil müdahalelerin uygulanmasında hizmet içi eğitimler kapsamında olan Travma İleri Yaşam Desteği Kursu (TİLYAD) önemli bir yer tutmaktadır.

Amaç: Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının, travmalı hastalarda acil olgu yönetimini tüm basamaklarıyla eksiksiz ve başarıyla uygulayabilmesi ve olguyu bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirebilmesi amacıyla TİLYAD programı senaryo tabanlı uygulamalar merkezinde geliştirilmiştir. Çalışmada TİLYAD kursu program geliştirme çalışmaları kapsamında 3 farklı ilde(Konya, Çanakkale, Bursa) uygulanan 7 pilot eğitime katılan toplam 84 katılımcının geri bildirimleri değerlendirilmeye çalışılmış ve programın daha nitelikli ve etkin uygulanması amaçlanmıştır.

Yöntem: TİLYAD kursu başlangıcında katılımcılara fiziksel ortam, konular, eğitimciler, kullanılan eğitim materyali, teorik konuların anlatımı,beceri uygulamaları,eğitim merkezine ulaşım gibi  konularda geri bildirimlerini almak üzere değerlendirme formları dağıtılmıştır.Formlarda her bir başlık ile ilgili geri bildirim için ‘’çok iyi’’ ve ‘’çok kötü’’ seçeneklerini de içeren 5 seçenek sunulmuştur.Ayrıca görüş ve önerileri için formda bir kısım ayrılmıştır.Değerlendirme formları kurs bitiminde toplanmıştır.

Bulgular: 2018 yılından 2019 yılı Mart ayına kadar 3 farklı ilde uygulanan 7 pilot eğitime 84 kişi katılmıştır. Katılımcıların eğitimcilerden memnuniyeti %86 ‘’çok iyi’’(72 kişi),%10 iyi (8 kişi ve %4 ‘’orta’’ (4 kişi) iken beceri/senaryo uygulamaları memnuniyeti  %98 ‘’çok iyi’’ (82 kişi) ve %2 ‘’iyi’’ (2 kişi) şeklindedir.

Konu içeriklerinden duyulan memnuniyet,%90 ‘’çok iyi’’ (75 kişi), %8 ‘’iyi’’ (7 kişi) ve %2 ‘’iyi’’ (2 kişi),eğitim materyallerinden duyulan memnuniyet ise %82 ‘’çok iyi’’ (69 kişi), %12 ‘’iyi’’ (10 kişi) ve %6 ‘’orta’’ (5 kişi) şeklindedir.’’Kötü’’ ve ‘’Çok kötü’’ seçeneklerini 84 katılımcıdan hiç biri işaretlememiştir.

Formun sonunda görüş ve önerilerin yazılması için bırakılan alana,’’Senaryolar gerçekte karşılaşabileceğimiz senaryolardı.’’, ’’Senaryo uygulamaları ile herşeyi daha iyi anladım.’’, ’’Senaryo sonrası çözümleme oturumları çok verimli geçti.’’ ve ‘’İlk gün sıkılmıştım ancak kursun son günü neden böyle yapıldığını anladım, elinize sağlık.’’  gibi geri bildirimler yazılmıştır. Geliştirilmesi gereken öneriler arasında ise daha fazla senaryo uygulamasının olması yer almıştır.

Sonuç: TİLYAD kursu pilot uygulamaları tamamlanmış olup bu süreçten sonra uygun koşullara sahip çeşitli illerdeki eğitim merkezlerinde uygulanacaktır. Programda senaryo uygulamalarından duyulan memnuniyet programın amacına doğru emin adımlarla ilerlediğinin bir göstergesidir. Programın uygulamaları yaygınlaştıkça, elde edilen veriler ile değerlendirmeler yinelenecek ve gerekli görülen değişiklikler yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Travma ileri yaşam desteği, Program geliştirme, senaryo temelli simülasyon, hastane öncesi,