Video Destekli İletişim Becerileri Eğitiminin Öğrenci Geribildirimlerine Yansıması

Mukadder İnci Başer Kolcu

[email protected], Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi

Giriş:

Teknolojik gelişmeler, değişen evrensel sağlık politikaları ve insani değerler toplumun hekimlerden beklentilerinin de değişmesine neden olmaktadır. Toplumlarının ihtiyaçlarını karşılayabilecek nitelikte sağlık hizmeti sunacak hekimler yetiştirmek bu bağlamda tıp fakültelerinin temel sorumlulukları arasındadır. Günümüzde hekimlerin başvuran/hastalar, meslektaşları ve farklı meslek gruplarından kişilerle ilişkilerinin temellerini oluşturacak becerilerinden biri de “iletişim becerileridir”. Bu beceriyi geliştirmek üzere ülkemizde birçok fakülte de eğitim etkinlikleri düzenlenmektedir. Bu etkinliklerin asıl amacının iletişim kavramı ve iletişimde kullanılan tekniklerin öğretilmesi değil iletişimin amacı ve anlamını öğretmek olduğu bildirilmiştir (Dunn SM 2010, Akt Karabilgin 2016). “Hekimlikte gerekli iletişim becerilerinin amacı ve anlamı nedir?” sorusundan yanıtla Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi eğitim programı içerisinde iletişim becerileri dikey koridoru yapılandırılmış, Dönem 1 içerisinde yer alan ve iletişim kavramının tanıtılmasını ve hasta-hekim iletişiminin temel öğelerini aktarmayı amaçlayan didaktik dersler beceri uygulamaları dersi ile desteklenmiştir. Uygulama derslerinin amacı, hasta-hekim iletişiminin önemini kavramış, eksikliğinin nelere mal olabileceğini ön görebilen, bu iletişimi nasıl geliştireceğini bilen, empati kurma becerisinin hasta ve hekim için önemini farkına varan öğrenciler yetiştirmek olarak tanımlanmıştır. Eğitim etkinliğinin bu amaca ulaşılmasını sağlamak amacı ile eğitim yöntemi olarak, teknoloji destekli interatif tartışma oturumu tercih edilmiştir. Bu çalışmanın amacı bu eğitimin etkinliğine ait öğrenci geri bildirimlerin değerlendirilmesidir.

Yöntem

Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dönem 1 öğrencileri (N=280), mesleksel beceri uygulamalarına katılmak üzere 8 gruba (n=35) ayrılmıştır. İletişim Becerileri uygulama dersi kapsamında öğrenenler, mesleksel beceri laboratuvarında 35 kişilik gruplar halinde eğitim etkinliğine katılmışlardır.  Hasta-Hekim iletişiminin olumsuz bir örneğini içeren bir film kesiti (WİT;2001-ABD) izlenmiş ve sonrasında hasta-hekim iletişimi üzerine bir tartışma oturumu başlatılmıştır. Tartışmada yönlendiricinin pasif yönlendirmesi ile hasta hekim iletişiminde hasta ve hekim açısından dikkat edilmesi gerekenler tartışılmış, oluşturulan başlıklar kağıt tahtasına not edilmiş, ders sonunda da eğiticinin sunumu ile konu toparlanmıştır. Ders sonunda öğrencilerden dersin işlenişi ve ders içeriğine dair alınan geri bildirimler içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiş, 3 araştırmacı tarafından RQDA (2008-2009, Ronggui Huang, http://www.opensource.org/licenses/bsd-license.php) programı kullanılarak uygun kod ve temalar oluşturulmuştur.    

Bulgular

Verilerin analizi sonrasında Eğitim yöntemi, Eğitici özellikleri, Mesleki/kişisel kazanım ve Öğrendim isimli 4 tema ve bu temalara ait 21 kod oluşturulmuştur. Bu temalar ve temalara ait kodlar;eğitim yöntemi (interaktivite, örnek görmek, öneri, video kaynaklı avantajlar, yararlılık), eğitici özellikleri (etkileşime açık, iletişim becerileri yüksek, samimi-sıcakkanlı), mesleki kişisel kazanım (kişisel kazanım, mesleki kazanım, kişisel özelliklerin farkındalığı), öğrendim (empati kurma beceri, empati-sempati farkı, farklı bakış açısı zenginliği, hasta-hekim ilişkisinde güven, hastanın duygularına önem verme, hekimin sınırları, iletişimsizliğin getirileri, hasta-hekim iletişimi, sağlık savunuculuğu, sözsüz iletişim) olarak belirlenmiştir.

Sonuç

Video destekli ve öğrenenlerin tartışma oturumu ile zenginleştirilmiş iletişim becerileri uygulama dersine ait öğrenen görüşleri değerlendirildiğinde ders konusuna dair gerçek yaşamdan bir örnek görmeleri, kendi görüşlerini ifade edebilmeleri ve farklı görüşleri dinleyebilmeleri öğrenenlerin keyif aldıkları bir öğrenme süreci yaşayarak dersin amacına ulaşılmasını sağlamıştır.

Kaynaklar

1) Dunn SM. The art of teaching communication skills. In: Kissane DW, Bultz BD, Butow PM, Finlay IG, eds. Handbook of Communication in Oncology and Palliative Care. 1st ed. New York: Oxford University Press; 2010. Akt Karabilgin ÖS. İletişim Becerileri Eğitiminde Kullanılan Yöntem Ve Teknikler. Turkiye Klinikleri J Med

Anahtar Kelimeler

iletişim becerileri dersi, video destekli ders, interaktif tartışma oturumu